Hızla büyüyen bir spor dalı, eski profesyonellere ve amatörlere futbolu yeni bir şekilde keşfetme imkanı sunuyor. Bart Wojtyla, profesyonel futbol tarafından "çiğnenip atılan" binlerce, belki de milyonlarca oyuncudan biriydi. Aslen Polonyalı olan Wojtyla, çocukken Chicago'ya taşındı ve futbol serüveni başladı. Polonya'daki kulüplerde denemeler yaptı, başarısızlıkla sonuçlanan denemelerde bir takımdan diğerine savruldu. Alman futboluyla kısa bir flört yaşadı. Polonya ikinci liginde şansını denedi ancak takımı iflas etti. Üniversite futbolu son umuduydu. İyi anları oldu ama çoğu kişi gibi MLS hayali gerçekleşmedi. 20'li yaşlarının ortasında, futboldan uzaklaşmış ve profesyonel olarak gidecek hiçbir yeri yoktu. İşte hikayesi ilginçleşiyor. Wojtyla, Hollywood'da tuhaf oyunculuk işleri yapmaya başladı. Futbol - en azından geleneksel anlamda - onun için bitmiş gibi görünürken, beklenmedik bir telefon aldı. Wojtyla, "Bir arkadaşım bana 'Los Angeles'taki futbol liginde olan başka bir arkadaşım, futbolcuları bu oyunla tanıştırmak için küçük bir toplantı düzenliyor' dedi" diye hatırlıyor.
Wojtyla ilk vuruştan itibaren bu spora aşık oldu. O gün 18 deliği de oynadı, ödül törenini atladı ve bir tur daha oynamaya geri döndü. Şimdi ise Amerika Birleşik Devletleri ayak golfü takımının kaptanı. Evet, bu gerçek bir şey. Artık futbolu profesyonel düzeyde oynayamayanlara yeni bir platform sunan ve topa vurmalarına olanak tanıyan tuhaf ve harika bir futbol alt kültürünün parçası. "Kaşınan bir yerin var ve birisi sana 'Kaşıma' diyor. Ama sen sürekli kaşımaya devam ediyorsun" diyor GOAL'e.
Konsept oldukça basit. Standart bir golf sahasını alıp küçültüyorsunuz. "Tee"ler, bayrağa daha yakın bir konuma getirilirken, "delikler" geleneksel yeşilliklerin dışına yerleştiriliyor. Buradan sonrası golf gibi oynanıyor, ancak katılımcılar standart boyutta bir futbol topunu ayak golfü "yeşilliklerinde" bulunan 53 cm çapındaki deliğe sokuyor. Oyuncular, normal golf kurallarına göre puan alıyor. Normal golf gibi, her deliğin "par"ı zorluk ve mesafeye göre belirleniyor. Bunkerlar, su engelleri ve golf sahasının diğer özellikleri, oyunun zorluğunu artırmaya yardımcı oluyor. Bu oyun, golfü anlayan futbolcular için, ayaklarıyla denemek isteyen golfçülerden daha uygun. Ancak bu, öğrenme sürecini kolaylaştırmıyor. Wojtyla, "Bu oyun, sahaya çıkan herkesi tevazu sahibi yapıyor" diyor.
Elbette, bu sporun büyüleyici bir köken hikayesi de var. Ayak golfünün, 1929'da Chicago'lu bir doktor olan William Edward Code tarafından, arkadaşının oyun alanı kısıtlamaları dışında bir açık hava oyunu istemesi üzerine - ancak banka hesabına da çok zarar vermemesi için - bulunduğu varsayılıyor. Alçakgönüllülükle bu spora "codeball" adını verdi ve Midwest bu sporu sevdi. 1930'ların ortalarında, en az 12 codeball sahası bulunuyordu. St. Louis, 1935'te bir codeball şampiyonasına ev sahipliği yaptı. Bert Gates adında bir adam kazandı ve bu, yerel gazetelerde yer almaya değerdi. Hatta Time Dergisi'nde bir spor başlığıydı ve Ohio State'den Jesse Owens adlı gelecek vaat eden bir koşucunun başarılarını anlatan kısa bir paragrafın önünde yer alıyordu. Bundan sonra, göreceli bir belirsizliğe geri döndü.
Neredeyse 100 yıl boyunca, oyun uykuda kaldı. Ardından, 2008'de Hollanda'daki bir ikili, Tottenham Hotspur'un bir antrenman egzersizini "çalmış" ve bugün bilinen şekliyle "ayak golfünü" kurdu. O zamandan beri ivme kazandı. İlk turnuva, Eylül 2009'da Belçikalı ve Hollandalı eski futbolculardan oluşan bir grup tarafından düzenlendi. Arjantin, Macaristan ve Belçika 2010 yılına kadar oyuna dahil oldu. Ve sonra Amerikalılar liderliği ele aldı. 2012'de Amerika Birleşik Devletleri'ne göç eden Arjantinli Roberto Balestrini, Amerikan Ayak Golfü Ligi'ni kurdu. Her şeyden önce bir fırsatçı olan Balestrini, televizyonda bir Boca Juniors maçının başlamasını bekliyordu ve Arjantin Ligi efsanelerinin bir golf sahasında topa vurduğunu gördü. Anında etkilendi. Balestrini, GOAL'e "Gördüm ve 'Ne kadar güzel bir spor!' dedim" diyor. Eşi de bu fikre kapıldı. Zeki bir işletme sahibi olan eşi, markayı tescil ettirdi ve Balestrini sporu tam zamanlı olarak genişletmek için çalışmaya başladı. Golf sahalarını arayıp durdu ve onlardan, aslında, bakımlı çimlerde ve parıldayan yeşilliklerde futbol oynamasına izin vermelerini istedi. "Aksanımla golf sahalarını arayıp, bana ve bir grup futbolcuya topa vurma izni vermelerini istediğimi hayal edebilirsiniz" diyor. İki yıl içinde 36 eyaleti ziyaret ederek, zengin golf sahası sahiplerini spora yatırım yapmaya - ya da en azından oynanması için yer açmaya - ikna etmeye çalıştı. Sonunda, San Diego'da bir golf sahası sahibi oltaya takıldı. Manzaraya baktı, futbolun popülaritesinin arttığını, golfün ise düştüğünü gördü. Bu, her iki teoriyi de test etmek ve her iki dünyanın da en iyilerini birleştirmek için bir fırsattı. Balestrini, "Bana 'Dinleyin, Amerika'da ayak golfünün doğum yeri olmak istiyorum' dedi" diye hatırlıyor. PGA ile temas kuruldu ve 2014'te lig ilk resmi turnuvasını düzenledi - 24 oyuncu katıldı ve lig uçuş ve diğer masraflarını karşıladı. Bu bir başarıydı, ancak büyümeye devam etmek için ülke çapında sahalara ihtiyaçları vardı. Balestrini, "Bir sponsorum olabilir ve reklam için günde bir milyon dolar harcayabilirsiniz. Ama oyuncularınızın oynayacak bir yeri yoksa, bir sporunuz yok demektir" dedi. Saha inşa edecek paraları yoktu, ancak giderek artan bir kanıt ve daha ciddi bir mali destekle, daha ikna edici bir sunum hazırlayabilirlerdi. Zamanla, daha fazla saha ilgisini dile getirdi. Artık ülke genelinde standart ayak golfü kurallarına uyan ve hem amatör hem de profesyonel ayak golfçüler için düzenli başlama saatleri sunan 500'den fazla saha bulunuyor.
Jo Reid, Anchorage, Alaska'da yaşıyor. Sağlam bir futbol kariyeri vardı ve Creighton'da dört yıl oynadı. Görev süresi boyunca kısa bir süre ilk 25 takım arasındaydılar, ancak profesyonel futbol asla gündemde olmadı. Mezun olduktan sonra Alaska'ya taşındı ve kendisini gençlik futbolu antrenörlüğüne adadı. Ayak golfü, çocukken her iki sporu da yapmış olduğu için ona doğal bir uyum sağladı. Ona ilk olarak Balestrini tarafından yapılan bir video gönderildi ve anında etkilendi. Reid, GOAL'e "Tabii ki, yapacağınız ilk şey 'Yakınımda nerede ayak golfü oynayabilirim?' diye Google'da aratmak" diyor. "Ve Anchorage'da bir saha ortaya çıktı. Evimden 10-15 dakika uzaklıktaydı." Sadece bir sorun vardı: saha düzgün bir şekilde mevcut değildi. İnternette reklamı yapılmıştı, ancak sahibinin nasıl düzgün bir şekilde kurulacağı hakkında hiçbir fikri olmadığı açıktı. Reid, sporun fikrine o kadar hayran kalmıştı ki, kendisi ve arkadaşları boş zamanlarında kurmayı teklif ettiler. Reid, "Gittik ve onlara yardım ettik" diyor. "Hiç oynamamıştık, ama topu ne kadar uzağa vurabileceğimizi biliyorduk ve topun nasıl yuvarlandığını anlıyorduk. Ve bu yüzden onlara yardım ettik... Sadece koniler koyduk ve bu sahayı tasarlamalarına yardımcı olduk." Yine de, hiçbir zaman tam olarak işe yaramadı. Reid o yaz ACL'sini yırttı - vurgulamak gerekir ki, ayak golfü oynarken değil. Ancak bir dizi turnuva kurmasına yardımcı oldu. Sahipleri sonunda lüks sahalarında nispeten deneyimsiz ayak golfçülerinin bulunması ihtimalinden hoşnutsuz oldular. Ancak Reid'e başka bir yerde kurması için ekipmanı verdiler. O da daha düşük bütçeli bir par-üç sahasına yöneldi ve yeteneğini geliştirdi. Reid, deneyimlerinin karışımının onu oldukça iyi bir oyuncu yaptığını fark etti. "Seyahat etmeye ve oynamaya başladım ve sonra oldukça iyi olduğumu keşfettim ve bir daha arkama bakmadım" diyor Reid. Ancak, yeni saha sahipleri de sporun kendi sahalarında olmasını artık istemediklerine karar verdiler. Reid'e tekrar ekipman verildi. Ancak Anchorage'da artık üzerinde oynayabileceği standart bir saha yoktu. Tabii ki, bu onun oynamaktan vazgeçmesine neden olmadı. Doğru vuruş ve çip yöntemlerini uygulayarak antrenmanlarını kapalı alana taşıdı. Normal futbol ekipmanı kullandı ve işlettiği yerel gençlik kulübünün sunduğu alanları kullandı. Ve ne zaman eyalet dışına seyahat etse, oynamak için zaman ayırmayı başarıyor. Gençlik futbolu, ironik bir şekilde, bunu kolaylaştırıyor. Kulüpler bugünlerde uzun mesafeler kat ediyor. Ve kızının gelişen futbol kariyerini desteklemek için kapsamlı bir şekilde uçan Reid için, yeni yerlerdeki ekstra zaman ona sahaya çıkma fırsatı veriyor. "Seyahat ettiğimde, her zaman yakınımdaki golf sahalarına bakarım" diyor. "Geçen sonbaharda, Missouri'de tek başıma oynadığım iki farklı saha vardı. Bu yüzden bunu mümkün olduğunca yapmaya çalışıyorum." Ailesi, bir veya iki günlüğüne ortadan kaybolmasına izin verecek kadar anlayışlı olduğunu vurgulayarak, "Ailem beni çok destekliyor. Biliyorsunuz, kocam benim zamanımı ve çabamı destekleme konusunda harika bir iş çıkarıyor" diyor. Göreceli yeteneği, deney yapmasına izin vermek için yeterli bir neden. Reid yılda dört turnuvada oynuyor, ancak dünya çapında seyahat etti. Geçen yıl, profesyonel etkinliklere katılmak için İskoçya ve İngiltere'de zaman geçirdi. 2016'dan beri ABD milli takımının bir parçası ve 2019'da ulusal şampiyonluğu kazandı. Son 12 ayda dört yerel turnuva kazandı. Geçen yılki İskoç Açık'ta da üçüncü oldu. Reid, "Hayatım boyunca topa vurdum ve farklıydı, ama aynı zamanda aynıydı... Dışarıda olduğunuzda, sadece siz varsınız" diye ekliyor.
Bu arada Wojtyla, her şeyin rekabetçiliğine takıldı. Birinin - herhangi birinin - kendisinden daha iyi olabileceği gerçeğine dayanamıyordu. İlk turunu par olarak tamamladı, ancak başka birinin 12 altında atarak turu kazandığını gördü. "İlk içgüdüm, Hayır, mümkün değil, bu sahada birileri hile yapıyor gibiydi" diyor. "Ve bir futbolcu olarak, Bir şansım var, güçlü bir bacağım var. Bunu yapabilirim diyorsunuz." Daha sonra o turnuvanın galibinin Arjantin'deki Dünya Kupası'nda zafer kazanan ABD takımının bir parçası olduğu ortaya çıktı. Wojtyla, ne pahasına olursa olsun, orada olması gerektiğine karar verdi. Wojtyla, "Daha fazla bilgiye ihtiyacım vardı" diyor. "Her şeyden önce, nasıl 12 veya 13 altında aldığını bilmiyorum. Bence hile yapıyorsun. İkincisi, bu ABD Takımı ne? Başka bir saha nerede?" Ve oradan başladı. Wojtyla, Güney Kaliforniya'da dolaşarak, daha önce hiç oynamadığı bu sporda gelişmeye kararlı bir şekilde sahadan sahaya seyahat etti. Hiç golf hayranı olmamıştı - radarına hiç girmemişti. Bir keresinde oynadığında, topu havaya kaldıramamıştı. Beş etkinlik sonra, Palm Springs'teki ABD ayak golfü ulusal turnuvasına katılıyordu. Wojtyla, "Sadece hırslıydım. Amerikan Futbol Ligi'ne katılmalısınız. Turnuvaların nerede düzenlendiğine bakmalısınız ve dışarı çıkıp rekabet etmeye başlamalısınız" diyor. Oynamak için o kadar iştahlıydı ki, Wojtyla Los Angeles'ta kendi ligini kurdu ve bölgedeki tüm sahaları kullandı. Başarıları ve gelişimi daha fazla genişlemeye izin verdi ve çok geçmeden ABD milli takımına seçildi. Bu onu dünyanın her yerine götürdü. 2018'de Fas'taki Dünya Kupası'nda yer aldı ve ABD'nin üçüncü olmasına yardımcı oldu. 2023'te de aynı şeyi yaptılar ve bronz madalya için İskoçya'yı geçtiler. Geçen ay, kendisinin kaptanlığını yaptığı ABD takımı, gelecek yıl Meksika'daki Dünya Kupası'na katılmaya hak kazandı.
Elbette, burada bir iş çıkarı var. Reid'in sahaları kapanmış olsa da, oyun doğru yerlerde hala kazançlı bir fırsatı temsil ediyor. Alex Forsyth için de durum böyle. Yaklaşık 30 yıl önce Amerika'ya taşınan bir İskoç olan Forsyth, sahiplik işine girmeden önce üniversite golfünde şansını denedi. Yirmi yıldır Orlando'da yaşıyor ve 2011'de Walt Disney World Golf Resort'ta çalışmaya başladı. Kompleks çok büyük. Üç şampiyona düzeyinde sahaları ve nispeten basit bir dokuz delikli sahaları var. Forsyth, ikincisine yapılacak bir yükseltmenin, özellikle de ayak trafiği yıldan yıla azalırken, birkaç dolar daha getirmeye yardımcı olabileceğini fark etti. Forsyth, GOAL'e "Bununla devam etmeye karar verdik" diyor. "Bu yüzden Mart 2018'de Disney'in Old Trail golf sahasında bir ayak golfü sahası tasarladık, inşa ettik ve açtık. Şu anda yılda yaklaşık 8.000 tur yapıyoruz ve bu da haftada sadece dört öğleden sonra faaliyet gösteriyor." Bölgedeki turizmin kendisine yardımcı olduğunu itiraf ediyor. Florida, yıl boyunca dünyanın her yerinden milyonlarca ziyaretçi alıyor ve ayrıca önemli bir Güney Amerika nüfusuna sahip. Aslında, hem profesyonel hem de amatör ayak golfçüler için mükemmel demografik yapı. Forsyth, "Büyükanne ve büyükbaba da yapabilir, küçük çocuklar da yapabilir. Anne ve baba da yapabilir. Ve futbol topuna vurabildiğiniz ve bir buçuk kilometre yürüyebildiğiniz sürece, iyi olacaksınız. Öğrenme eğrisi yaklaşık 30 saniye sürüyor" diyor. Ve para önemsiz değil. İşletme maliyetleri düşük - genellikle bakım için yılda yaklaşık 5.000 dolar. Saha ise yaklaşık 250.000 dolar kar sağlıyor. Ve işler buradan itibaren büyüyor. Balestrini, spor için her zaman bir pazar olacağını savunuyor. Sonuçta, eski profesyonellere, üniversite reddedilenlere ve hevesli ailelere hitap ediyor. Şu anda, çoğu oyuncu için tam zamanlı bir meslek olacak kadar gelir getirmiyor, ancak yine de yerel ve uluslararası turnuvalardan kazanılacak para var. Wojtyla, bunun bir Olimpiyat sporu olması gerektiğini savunuyor ve gelecekte değerlendirileceğini umuyor. "Şu anda [küresel yönetim organının] dünyadaki ayak golfü ile yaptığı her şey, Sporu Olimpiyatlara sokabilir miyiz? sorusuna yönelik" diyor. "Ve sonra gerçekten büyüdüğünü ve geliştiğini görüyoruz." O zamana kadar, oynanacak turnuvalar, kazanılacak Dünya Kupaları ve profesyonel futbol sizi hayal kırıklığına uğratsa bile, takıntılı hale gelinecek yeni sporlar var.
