Türkiye Futbol Federasyonu’nun eski Merkez Hakem Kurulu (MHK) Başkanı ve ülkenin ilk kadın FIFA hakemi Lale Orta, Türk hakemliğinin içinde bulunduğu duruma dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Özellikle FIFA Dünya Kupası'nda Türk hakemlerinin yer almamasını sert bir dille eleştiren Orta, bunun nedenlerini iç yönetimdeki eksikliklere bağladı. "Normalde bir ülke takımıyla orada temsil ediliyorsa, mutlaka hakemiyle de temsil edilmeliydi," diyen Lale Orta, önemli maçlarda elit hakemlere görev verilmemesinin uluslararası arenadaki yansımalarına dikkat çekti.
Okan Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Spor Yöneticiliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Lale Orta, Okan Üniversitesi'nde düzenlenen Futbol Zirvesi programı öncesinde Demirören Haber Ajansı’na (DHA) özel açıklamalarda bulundu. Türk hakemliği adına bu senenin "kayıp yıllardan biri" olduğunu vurgulayan Orta, hakemlikte bir kazanım görmediğini belirtti. Birçok maçta kural hataları yaşandığını, ofsayttan yanlış taç atışları ve kornerden atılan toplara verilen hatalı ofsayt kararları gibi örneklerle mevcut durumu somutlaştırdı.
Lale Orta, kamuoyunun hakem performansına yönelik düşük beklentisinin ortak bir nokta olduğunu dile getirerek, çözüm önerilerini de paylaştı. Hakemlikteki bu düşüşün önüne geçmek için üniversitelerle iş birliğinin şart olduğunu savundu. Almanya modelini örnek gösteren Orta, Türkiye Futbol Federasyonu'nun uygulama, üniversitelerin ise bilimsel ve teorik bilgi üretme rolünü üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Süper Lig’de tam 22 yıl aradan sonra Göztepe - Corendon Alanyaspor mücadelesini yöneten Asen Albayrak'ı "en cesur hakem" olarak tanımlayan Lale Orta, genç hakemin performansından övgüyle söz etti. Özellikle VAR'daki konuşmasıyla sergilediği duruşun beğeni topladığını belirten Orta, Albayrak'ın hakemliğin gerektirdiği cesareti ve duruşu gösterdiğini aktardı. Albayrak'ın bu doğrultuda eğitim, bilgi birikimi ve fiziksel performansına yatırım yapmaya devam etmesi halinde çok daha iyi yerlere gelebileceğine inandığını sözlerine ekledi.
Ayrıca kadın hakemlerden Gamze Durmuş Pakkan'ın da başarılı bulduğunu ifade eden Lale Orta, ona şans verilmesi halinde Süper Lig'de de iyi işler yapabileceğini belirtti. Türk hakemliğinin geleceği için bu genç ve cesur isimlerin desteklenmesinin ve onlara fırsat tanınmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Yorum & Analiz
Lale Orta'nın Türk hakemliğine dair eleştirileri, federasyonların ve MHK'nin stratejileri üzerine önemli soruları gündeme getiriyor. FIFA Dünya Kupası gibi prestijli bir organizasyonda Türk hakemi olmaması, yalnızca o anki performansın değil, yıllara dayanan bir sistem ve yönetim anlayışının sonucu olarak görülmeli. Orta'nın işaret ettiği gibi, içeride elit hakemlere önemli maçlarda görev verilmemesi, onların uluslararası arenadaki görünürlüğünü ve gelişimini doğrudan etkiliyor.
Önerilen üniversite-federasyon iş birliği modeli, Alman futbolunun başarılı altyapı ve eğitim sistemlerinden ilham alarak, hakem yetiştirme sürecine bilimsel bir boyut katma potansiyeli taşıyor. Bu, yalnızca kural bilgisi değil, psikolojik dayanıklılık, fiziksel kondisyon ve modern futbolun gerektirdiği analitik düşünme becerilerinin de geliştirilmesine olanak sağlayabilir. Asen Albayrak ve Gamze Durmuş Pakkan gibi genç yeteneklerin öne çıkarılması ve desteklenmesi, Türk hakemliğinin geleceği için umut ışığı olmaktadır.
Genel olarak, Lale Orta'nın değerlendirmeleri, Türk hakemliğinde yapısal ve sistematik bir değişimin kaçınılmaz olduğunu ortaya koyuyor. Hakemlerin performansının yalnızca bireysel yeteneklere değil, aynı zamanda onları yetiştiren, atayan ve denetleyen sistemin kalitesine bağlı olduğu bir kez daha anlaşılıyor. Futbolun adil ve şeffaf bir zeminde ilerlemesi için hakemlik kurumunun güçlendirilmesi, acil bir reform sürecini gerektirmektedir.
