21 Ekim tarihli Daily Telegraph haberine göre, Manchester City'nin AEK Atina ile oynadığı Şampiyonlar Ligi maçında tam 20.000 boş koltuk olduğu belirtildi. Bu durum, Avrupa futbolunun en prestijli turnuvası olan Şampiyonlar Ligi'nin eski cazibesini yitirdiği yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. İngiliz basınına göre, modern futbolun geldiği noktada bazı dev kulüplerin bile bu tür karşılaşmalara yeterli ilgiyi çekemediği gözlemleniyor.
Son yıllarda sayısız şampiyonluk kazanan Manchester City için Salı günkü bu maç, taraftarlar arasında beklenen heyecanı yaratmakta zorlandı. Özellikle grup aşamasındaki bu karşılaşmanın bir "ölüm kalım" mücadelesi olmaması, tribünlerin soğuk kalmasında önemli bir etken olarak gösterildi. Televizyon yayıncılarının alt tribünleri gösterme çabalarına rağmen, Etihad Stadyumu'nun boş kalan koltukları dikkatlerden kaçmadı ve hatta rakip taraftarlar stadı "Boşihad" olarak adlandırdı.
Resmi kayıtlara göre maça gelen seyirci sayısı 40.042 olarak açıklanırken, stadyumun toplam 61.000 kişilik kapasitesi düşünüldüğünde bu rakam hayal kırıklığı yarattı. Manchester City'nin ticari gelirlerde Real Madrid'i geride bıraktığını kanıtlama çabaları sürerken, tribünlerdeki bu manzara kulübün imajına olumsuz yansıdı. Kulüp, küresel çapta bir marka olma yolunda ilerlerken, kendi evindeki bu görüntü, çelişkili bir tablo çizdi.
Taraftarların ilgisizliğinin ardında elbette bazı objektif nedenler de yatıyor. Son 15 yılda elde edilen sayısız başarı ve kupalar sonrası, bir Yunanistan şampiyonuna karşı oynanan sıradan bir Şampiyonlar Ligi grup maçı, eski coşkuyu uyandırmakta yetersiz kalabiliyor. Ayrıca bu maçın, Paris Saint-Germain ile oynanacak çok daha kritik ve çekişmeli bir karşılaşmadan sadece 6 gün önceye denk gelmesi de taraftar motivasyonunu düşüren önemli bir faktör olarak öne çıktı.
Aslında bu tribün sorunu sadece Manchester City'ye özgü değil; Avrupa futbolunun genelinde gözlemlenen bir trend. Geçtiğimiz Ocak ayında Galatasaray'a karşı evinde sadece 35.259 seyirci çeken ekip, daha çekişmeli addedilen Napoli maçında bile 49.531 seyirciye ulaşmış, yani kapasitesinin ancak %80'ini doldurabilmişti. Avrupa'nın önde gelen takımları için genişletilmiş Şampiyonlar Ligi grup aşaması, Ocak ayının sonuna kadar uzayan, 6 yerine 8 maça çıkan ve rekabetçi ağırlığını yitiren bir yapıya büründü.
Son dönemdeki bol gollü karşılaşmalar da bu durumun bir göstergesi. Son şampiyonun önce Manchester City'yi, ardından Barcelona'yı aynı skorla mağlup etmesi üzerine gazeteci Sam Matfes, "Paris tüm rakiplerini 4-2 yenebilir mi?" diye sordu. Bu formatta, nakavt turlarına geçildiğinde maçların çok daha çekişmeli ve savunma odaklı olacağı tahmin ediliyor, çünkü ilerledikçe rekabetin dozu artacak.
Paris Saint-Germain ve Barcelona gibi takımlar, 8 maçın 5'ini kazanmanın nakavt turuna yükselmek için yeterli olduğunu biliyor. Kendi aralarında galibiyet için tüm güçleriyle mücadele etseler bile, grup aşamasındaki bir mağlubiyet elenme anlamına gelmiyor. Rodri'nin Paris'e karşı alınan mağlubiyet sonrası moralinin bozuk olmaması da bu basit mantığa dayanıyor: Takımının kalan Shabab Babacu, Sporting CP ve Como gibi rakiplerle 3 galibiyet alarak gruptan çıkmasının zor olmayacağını düşünüyor.
Manchester City de benzer bir rahatlıkla sahaya çıkabiliyor. Geçmişte 32 dakikada 3 gol yemek, grup aşamasındaki ilerleyiş için bir felaket habercisi olarak kabul edilirdi. Ancak şimdi bu durum sadece küçük bir aksilik olarak görülüyor. AEK Atina gibi takımlar adeta birer "puan hediyesi" haline gelirken, Phil Foden'ın 10 ay sonra attığı ilk golün ardından bu maçta hat-trick yapması, bu rahat ortamın bir yansıması olarak değerlendirildi.
Sonuç olarak, bu tür grup maçları rekabetçi ağırlığını yitirerek daha çok birer gösteri maçına dönüştü. Bu sezon Şampiyonlar Ligi'nde şu ana kadar toplam 187 gol atıldı ve maç başına 4.16 gol ortalaması yakalandı. Bu rakam, 1959-60 sezonunda Avrupa Kupası'nda maç başına 4.19 gol ortalamasına çok yakın; o dönemde Real Madrid'in Eintracht Frankfurt'u 7-3 yendiği final gibi gollü maçlar oldukça yaygındı.
Liverpool'un Villarreal ve LASK Linz ile oynadığı bol gollü maçlar kuşkusuz seyir zevki yüksek anlar sundu. Ancak bu durum, akıllara asıl soruyu getiriyor: Bu kadar kolay galibiyetler ve bol goller sunan maçların gerçek sportif değeri ne olmalı? Turnuvanın rekabet seviyesi ve takımların ciddiyeti ne kadar korunuyor?
Şampiyonlar Ligi'ndeki maç başına gol ortalaması, büyük Avrupa liglerinin oldukça üzerinde seyrediyor. La Liga'da maç başına sadece 3.03, Premier League'de ise 2.69 gol atılırken, Şampiyonlar Ligi anlık ve yüksek seyir keyfi sunuyor. Maçlarda neredeyse hiç golsüz beraberlik yaşanmıyor; sadece Salı akşamı 40, geçtiğimiz Çarşamba ise rekor sayılabilecek 46 gol atıldı.
Ancak "İsviçre Modeli" denilen yeni format, daha esnek bir eleme ortamı yaratıyor. Mağlubiyetin bedeli düşük olunca, oyuncuların savunma disiplini de haliyle gevşiyor ve bu da bol gollü maçlara zemin hazırlıyor. Takımlar, gruptan çıkma konusunda büyük bir baskı hissetmediği için, daha rahat bir oyun sergileyebiliyor.
Bir yandan, Paris Saint-Germain ile Barcelona arasındaki muhteşem düello, turnuva için mükemmel bir pazarlama örneğiydi. Lamine Yamal'ın ikonik golü, günümüzün en heyecan verici genç yeteneklerinden birinin parlak performansına sahne oldu. Ancak diğer yandan, bu durum adeta gizlenmiş bir Avrupa Süper Ligi'ni andırıyor. UEFA, iki büyük devi sonbaharda karşı karşıya getirirken, aynı zamanda ikisinin de bahar aylarına kadar elenmeyeceğinden emin oluyor. Bu bol gollü ve keyifli maçlar, ne kadar doğal ve sportif rekabetin ürünü olduğu konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Yorum & Analiz
Şampiyonlar Ligi'nin format değişikliği ve maç sayısının artması, turnuvanın ruhunu derinden etkiledi. Özellikle grup aşamasının uzaması ve "İsviçre Modeli" gibi daha fazla takıma katılım imkanı sunan bir yapının benimsenmesi, büyük kulüpler için bu aşamayı adeta bir antrenman kampına dönüştürdü. Artık bir mağlubiyet, özellikle grup sonuncularına karşı alınanlar, telafisi mümkün küçük bir "kaza" olarak görülüyor. Bu durum, maçlardaki gerilimi azaltırken, tribünlerin de doğal olarak ilgisiz kalmasına yol açıyor; çünkü taraftar, gerçek bir rekabet ve belirsizlik arar.
İstatistiksel olarak bol gollü maçlar ve yüksek gol ortalamaları seyir zevkini artırıyor gibi görünse de, bu durum aslında rekabetin düşüklüğünden kaynaklanıyor. Savunma disiplininden uzak, açık futbol anlayışı, takımların gruptan çıkma garantisini cebine koymasının bir sonucu. Manchester City gibi sürekli şampiyonluk yaşayan takımlar için, nispeten zayıf rakiplere karşı oynanan bu maçlar, oyuncuların rotasyon yapmasına, genç yeteneklerin denenmesine veya form düşüklüğü yaşayanların ritim bulmasına olanak tanıyor. Ancak bu, turnuvanın genel kalitesi ve heyecanı açısından bir bedel ödenmesi anlamına geliyor.
UEFA'nın bu yeni formatla hem daha fazla gelir elde etmeyi hem de "Süper Lig" tehdidini bertaraf etmeyi amaçladığı aşikar. Ancak, iki büyük takımın grup aşamasında eşleşmesi ve her ikisinin de kolayca eleme turlarına çıkacağının neredeyse garanti olması, turnuvanın yapay bir hal almasına neden oluyor. Bu durum, uzun vadede taraftarın ilgisini sürdürmekte zorlanabilir. Futbolun endüstrileşmesi kaçınılmaz olsa da, sportif değerin ve rekabetin göz ardı edilmesi, Avrupa futbolunun geleceği adına önemli tartışmaları beraberinde getiriyor; zira tribünleri dolduran asıl şey, galibiyetin getireceği gerçek bir zafer hissidir, sadece bir gösteri değil.
