Uluslararası FIFA Dünya Kupası öncesi ABD'den gelen haberler spor camiasında endişe yarattı. Theathletic'in bildirdiğine göre, birçok İranlı ve Afrikalı gazetecinin Dünya Kupası'nı yerinde takip etmek için gerekli vize başvuruları reddedildi. Bu kabul edilemez duruma tepki olarak, Uluslararası Spor Basın Birliği (AIPS) FIFA'ya resmi bir mektup göndererek duruma acilen müdahale edilmesini talep etti. AIPS, 5 Haziran tarihinde yolladığı bu mektupta, basın özgürlüğünün önemine vurgu yaparak yaşanan vize sorunlarının uluslararası spor ruhuna aykırı olduğunu belirtti.
AIPS Başkanı Gianni Merlo, mektubunda bu durumu "uzun süredir devam eden, kabul edilemez bir sorun" olarak nitelendirdi. Merlo, "Onaylanmış gazetecilerin ülkeye giriş vizesi reddediliyor. Bu durumun birçok örneği var: İranlı gazeteciler, Afrikalı gazeteciler... Hatta bazıları sadece tek girişli vize alabildi, bu da takımları Kanada veya Meksika'da maç yaparsa geri dönemeyecekleri anlamına geliyor," ifadelerini kullandı. Sporun gençleri birleştirdiği ve köprüler kurduğu yönündeki siyasi söylemlere rağmen, bu sorunun tam tersi bir etki yarattığını dile getirdi.
Merlo, gazetecilerin varlığının sporun imajı ve temsil ettiği değerler açısından hayati önem taşıdığını, özellikle basın özgürlüğünün vazgeçilmez olduğu ABD gibi bir ülkede bunun daha da belirgin olduğunu vurguladı. "Uluslararası FIFA'nın vize sorununun çözümü için elinden geleni yapmasını umuyoruz," diyen Merlo, birçok gazetecinin planlanan uçak biletlerini kaçırdığını ve şimdi büyük ek maliyetlerle karşı karşıya kalacağını da ekledi. Durumun zaten çok geciktiğini belirtti.
Uluslararası Spor Basın Birliği (AIPS) ve FIFA arasında yıllardır süregelen iyi bir işbirliği mevcut. Hatta bu yılın Nisan ayında, onlarca AIPS temsilcisi FIFA'nın İsviçre'deki merkezini ziyaret etmişti. AIPS, ABD'de düzenlenecek Dünya Kupası'nda basın çalışmalarına verilen destekten dolayı FIFA'ya 2025 yılının "En İyi Basın Tesisleri Ödülü"nü bile layık görmüştü. Bu ödül, mevcut vize kriziyle tezat oluşturuyor.
Geçtiğimiz yıl Donald Trump'ın Beyaz Saray'a geri dönmesinden bu yana, Dünya Kupası süresince ABD'ye giriş vizesi konusu sürekli gündemdeydi. Trump'ın seçim kampanyası sırasındaki yasa dışı göçmenleri büyük çapta sınır dışı etme vaatleri, hükümetinin vize başvurularını daha sıkı incelemesine yol açtı. Bu durum, turnuvaya katılmaya hak kazanan İran, Haiti, Senegal ve Fildişi Sahili gibi dört ülkeye yönelik seyahat yasaklarını da beraberinde getirdi.
Ayrıca, Cezayir, Yeşil Burun Adaları ve Tunus gibi ülkeler için de bazı vize güvence önlemleri uygulanmaya başlandı. Bu seyahat yasakları, sporcular, teknik ekip ve birinci dereceden akrabaları için muafiyet sağlasa da, maalesef maçları izlemeye gidecek taraftarları veya medya mensuplarını kapsamadı. Bu ayrımcılık, uluslararası spor organizasyonlarının ruhuna aykırı olarak değerlendiriliyor.
Bu durum, FIFA Başkanı Gianni Infantino'yu bir kez daha eleştiri oklarının hedefi haline getirdi. Geçtiğimiz Aralık ayında, Infantino'nun bizzat kendi kararıyla Donald Trump'a FIFA Barış Ödülü'nü vermesi, bu vize krizinin gölgesinde daha da tartışmalı hale geldi. Uluslararası sporun evrensel değerleri ile siyasi kararlar arasındaki bu gerilim, birçok kesimde derin endişe yaratıyor.
Yorum & Analiz
Bu vize krizi, uluslararası sporun sadece bir oyun olmaktan çıkıp siyasetle nasıl iç içe geçtiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. ABD'nin ev sahipliği yapacağı bir Dünya Kupası'nda, bazı ülkelerin gazetecilerine vize reddi, basın özgürlüğü ve sporun birleştirici gücü gibi temel değerlere meydan okuyor. Özellikle Donald Trump'ın göçmen politikalarının sıkılaşması, spor etkinliklerinin bile küresel siyasi gerilimlerin bir parçası haline gelebileceğini acı bir şekilde gösteriyor.
FIFA'nın bu konudaki duruşu ve müdahale yeteneği büyük önem taşıyor. Bir yandan ABD'yi Dünya Kupası'na ev sahibi olarak seçen FIFA, diğer yandan ev sahibi ülkenin kendi değerleriyle çelişen politikalarına karşı durmak zorunda. Gianni Infantino'nun, geçtiğimiz yıl Trump'a "Barış Ödülü" vermesi gibi tartışmalı kararlarının gölgesinde, şu an yaşanan krizi çözme çabaları inandırıcılık testinden geçiyor. AIPS'ten "En İyi Basın Tesisleri Ödülü"nü alan bir federasyonun, gazetecilerin ülkeye girişini sağlayamaması tam bir ironi.
Bu durum, gelecekteki büyük spor organizasyonları için de ciddi emsaller oluşturuyor. Siyasi gerilimlerin ve göçmen politikalarının, sporun temel birleştirici misyonunu nasıl tehdit ettiğini gösteriyor. FIFA ve diğer uluslararası spor federasyonları, ev sahibi ülke seçimlerinde sadece tesis ve finansal kapasiteyi değil, aynı zamanda evrensel değerlere saygıyı ve basın özgürlüğünü de daha sıkı bir şekilde dikkate almak zorunda kalacaklar. Aksi takdirde, sporun evrensel dili yerine, uluslararası arenadaki siyasi bariyerler ön plana çıkmaya devam edecektir.
